Arabuluculuk nedir, nasıl işler?
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında arabulucu, hâkim veya hakem gibi karar vermez; tarafların kendi çözümlerini bulmalarını kolaylaştırır. Süreç genel olarak başvuru, taraflara çağrı, ortak ve gerektiğinde ayrı görüşmeler ve sonunda anlaşma ya da anlaşamama tutanağı düzenlenmesi şeklinde ilerler.
Başvuru ilgili arabuluculuk bürosuna yapılabilir; taraflar anlaşırsa arabulucuyu kendileri de belirleyebilir.
Dava şartı arabuluculuk
Kanunla belirlenen bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Bunlar arasında işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepleri (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu), konusu belirli bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari davalar (TTK m. 5/A) ve kanunda sayılan diğer bazı uyuşmazlık türleri (örneğin kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk hukukundan doğan bazı uyuşmazlıklar) bulunur.
Bu hâllerde arabulucuya başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir. Hangi uyuşmazlıkta zorunlu olduğunun güncel mevzuata göre değerlendirilmesi gerekir.
İhtiyari arabuluculuk
Tarafların serbestçe tasarruf edebileceği diğer özel hukuk uyuşmazlıklarında (ticari ilişkiler, sözleşme uyuşmazlıkları, ortaklık anlaşmazlıkları, komşuluk ve miras paylaşımı gibi) taraflar dava öncesinde veya sırasında gönüllü olarak arabuluculuğa başvurabilir. Aile içi uyuşmazlıklarda arabuluculuk, ancak kanunun elverdiği ölçüde ve tarafların serbestçe tasarruf edebileceği konularda mümkündür.
Gizlilik, tarafsızlık ve bağlayıcılık
Arabuluculuk sürecinde ileri sürülen beyanlar ve sunulan belgeler, taraflar aksini kararlaştırmadıkça sonradan mahkemede delil olarak kullanılamaz. Arabulucu tarafsızdır; arabuluculuk yaptığı uyuşmazlıkta taraflardan herhangi birinin vekilliğini veya danışmanlığını üstlenmez.
Taraflar anlaşırsa düzenlenen anlaşma belgesi, kanundaki şartlar sağlandığında ilam niteliğinde belge hükmündedir ve doğrudan icra edilebilir.
Bu alanda destek verdiğimiz başlıca konular
- İş uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk (işçilik alacakları, işe iade)
- Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk
- Kira, ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyeti uyuşmazlıkları
- Komşuluk ve miras paylaşımı uyuşmazlıkları
- Sözleşme ve alacak uyuşmazlıkları
- Şirket ortakları arasındaki anlaşmazlıklar
- İhtiyari arabuluculuk
- Anlaşma belgesinin hazırlanması
Arabuluculuk hakkında sık sorulan sorular
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa ne olur?
Son tutanak düzenlenir ve taraflar dava yoluna gidebilir. Dava şartı arabuluculukta bu tutanak dava dilekçesine eklenir. Arabuluculuk sırasında yapılan açıklamalar ve sunulan belgeler, taraflar aksini kararlaştırmadıkça mahkemede delil olarak kullanılamaz.
Arabuluculuğa gitmek zorunda mıyım?
Kanunun dava şartı arabuluculuk öngördüğü uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Diğer uyuşmazlıklarda arabuluculuk tamamen gönüllüdür. Uyuşmazlığınızın hangi gruba girdiğini ön görüşmede birlikte değerlendirebiliriz.
Arabuluculuk sürecinde avukat bulundurmak gerekir mi?
Zorunlu değildir; ancak hak ve alacakların hukuki niteliğini bilen bir avukatın bulunması, anlaşma metninin sağlam kurulmasına yardımcı olur. Arabulucu sıfatıyla görev yaptığım bir uyuşmazlıkta, taraflardan birinin avukatlığını üstlenemem.
Arabuluculuk ne kadar sürer ve ücreti nedir?
Dava şartı arabuluculukta kanunla belirlenmiş kısa bir azami süre vardır; ihtiyari arabuluculukta süre tarafların iradesine bağlıdır. Ücret, Adalet Bakanlığınca her yıl ilan edilen Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenir; güncel tutarlar için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte olup bireysel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.