Bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk sürecini ve temel ilkelerini özetledik.
Arabuluculuk, tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin (arabulucunun), uyuşmazlığın taraflarını görüşmeye yönlendirerek kendi çözümlerini bulmalarına yardımcı olduğu bir yöntemdir. Arabulucu karar vermez; çözümün sahibi taraflardır.
Dava şartı arabuluculuk ne demektir?
Kanun bazı uyuşmazlıklarda, mahkemeye başvurmadan önce arabulucuya başvurulmasını zorunlu kılmıştır. Buna dava şartı arabuluculuk denir. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava, usulden reddedilir.
Hangi uyuşmazlıklarda zorunludur?
Başlıca örnekler şunlardır:
- İş hukuku: İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı talepleri ile işe iade talepleri (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu).
- Ticari davalar: Konusu belirli bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari davalar (TTK m. 5/A).
- Diğer bazı uyuşmazlıklar: Kanunda sayılan kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk hukukundan doğan bazı uyuşmazlıklar gibi.
Hangi uyuşmazlıkta dava şartı arabuluculuk bulunduğu mevzuat değişikliklerine bağlı olarak güncellenebilir; bu nedenle dosyanın güncel durumu birlikte incelenmelidir.
Süreç nasıl işler?
- Başvuru: İlgili arabuluculuk bürosuna veya doğrudan arabulucuya başvuru yapılır.
- Görevlendirme ve çağrı: Arabulucu belirlenir, taraflar toplantıya davet edilir.
- Görüşmeler: Ortak ve gerektiğinde ayrı görüşmeler yapılır; taraflar teklif ve karşı teklifleri değerlendirir.
- Sonuç: Anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi, sağlanamazsa son tutanak düzenlenir.
Arabuluculuğun temel ilkeleri
- Gönüllülük: Dava şartı olsa bile taraflar anlaşmak zorunda değildir; zorunlu olan başvurudur.
- Gizlilik: Süreçteki beyanlar ve belgeler, taraflar aksini kararlaştırmadıkça mahkemede delil olarak kullanılamaz.
- Tarafsızlık: Arabulucu, taraflardan birinin vekili veya danışmanı olamaz.
- Hız ve ekonomiklik: Kanunda belirlenen kısa süreler içinde yürütülür.
Anlaşma belgesinin sonucu
Taraflar anlaşırsa düzenlenen anlaşma belgesi, kanundaki şartlar sağlandığında ilam niteliğinde belge hükmündedir ve doğrudan icra edilebilir. Bu nedenle anlaşma metnini hukuki açıdan sağlam kurmak önemlidir.
Arabuluculuk hizmetimiz hakkında bilgi için Arabulucu sayfamıza göz atabilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir. Somut durumunuz için bir avukata danışınız.